کد خبر: 53188 A

شهریور ۱۳۹۵ که استاد محمد رضا شجریان بعد از سفر طولانی اروپا و آمریکا به وطن باز می گشت، بار دیگر ممنوع التصویری و ممنوعیت کنسرت های او بالا گرفت،گویا کسی یادش نمی آمد در دهه ۶۰ او چه کسی بود...

ایران آرتحسین هاشم پور :  مورد عجیب استاد شجریان، به حافظه جمعی همه ایرانیانی برمی گردد که سال های دهه شصت را به خاطر دارند:

یک - بیست و چند سال پیش، وقت گزینش براى استخدام، اگر به شما مى گفتند موسیقى چه گوش مى دهید؟ یا باید مى گفتید من و موسیقی؟! یا اگر نمی خواستید دروغ بگویید بهترین گزینه نام بردن از "استاد شجریان" بود.

همان سالها هر وقت مامورین لباس شخصى جلوى اتومبیل ها را مى گرفتند، بعد آنکه نسبت هاى سرنشینان را جویا مى شدند حتما مى پرسیدند این نوار ها چیه؟ و ٩٩ درصد مردم اتوماتیک وار مى گفتند : " استاد شجریان".

این روایت ضلع سومی هم داشت، آن روزگاران بازار موسیقی وجود نداشت و نسل جوان که خواهان نوعی از موسیقی پرهیجان بود معمولا گزینه داخلی نمی یافت، اما در عین حال به آسانی به موسیقی لس آنجلسی دسترسی داشت که با وجود انسدادهای آن دوران و نبود اینترنت، وفور آن جالب توجه بود؛ در چنین فضایی ادعای گوش سپردن به موسیقی استاد شجریان به نوعی فرهیختگی برای شخص مدعی به همراه می آورد.

 بنا به این سه منظر، تمام آن سالها نام استاد شجریان مامن علاقمندان به هر نوع از موسیقى بود.

دو - چند سال پیش اما روزگار روى دیگر خود را نشان داد و در کمال ناباورى، آن نماد موسیقى مقبول ، به "خواننده اى اسمش را نبر" بدل شد؛

استاد در هیچ دادگاهى محکوم نشد و حتى هیچ مرجع قضایى اتهامى متوجه ایشان نکرد اما پیچید که به او مجوز آلبوم و کنسرت نمی دهند.

در حالیکه هیچ مرجع قانونی چنین ممنوعیت هایی را به شکل رسمی اعلان نکرد، اما چند رسانه همیشه دلواپس در آتشى دمیدند که فقط دود داشت و اتفاقا دودش چشم همه را آزرد.

سه - شاید ایران، یگانه سرزمینى ست که به سادگى آب خوردن چوب حراج به سرمایه هاى معنوى خود مى زند؛ برخی همه کار و زندگی شان این است که دایره خودى ها هر روز تنگ تر شود و نخبگان هنرى که با وجود همه سختى ها، کنار هم میهنان خود ایستاده اند را با هر نوع چسبى شده به بیگانگان بچسبانند

حتى یکى مثل شجریان که بر زبان ها زمزمه انداخت :

" همراه شو عزیز / تنها نمان به درد / کین درد مشترک/ هرگز جدا جدا، درمان نمی‌شود"

همان که خوانده : " میهن ای میهن ، تنیده یاد تو در تار و پودم... فدای نام تو بود و نبودم"

چهار - بزرگان هنر و فرهنگ همیشه دچار یک درد مشترک بوده اند: می گویند تا دو دهه نخست انقلاب، از بیرون ناسزا مى شنیدند که ماندن شان در ایران مهر تاییدی بر حکومت بوده و همزمان در داخل برخى که در شمار اقلیت بودند اما صدایشان بلندتر از باقی صداها بود به آنها اتهام می زدند که بویی از وطن پرستی نبرده اند و غرب زده اند!

در دهه حاضر از بیرونی ها چندان صدایی درنمی آید اما در داخل گویا همان برخی همچنان بزرگان هنر را خودی نمی دانند و به هر بهانه دل اساتید و دوستدارن شان را به درد می آورند؛ امرغریبی که مایه افسوس بسیار است لیکن هست.

پنج - امروز زمزمه های بازگشت منادى "مرغ سحر" به وطن شنیده می شود؛ کاش باور کنیم دوران گزاره هایی مانند ممنوع تصویری، ممنوع کنسرتی... تاریخ مصرفش به اتمام رسیده است؛ در سایه چنین محدودیت هایی فقط شبکه های اجتماعی مجازی را برای مردم به جامعه واقعی بدل می کنیم؛ مردم آن را که دوست دارند از سایه هر ممنوعیتی رها می سازند... امید که با بازگشت استاد، اتمسفر عقلانیت و درایت پیرامون سرمایه های ملی این سرزمین پدید آید.

شش_ امروز استاد محمد رضا شجریان از این دیار خاکی رخت بست و رفت و راحت شد؛ بدون آنکه با وجود خواست اکثریت، صدا وسیما ربنایش را پخش کند و یا حتی به صورت نمادین اجازه کنسرت او صادر شود!!

- پنج بند نخست این یادداشت، سه شنبه 16 شهریور ۱۳۹۵ در روزنامه شرق ص 14 به چاپ رسیده است.

 

 

 

حسین هاشم پور حسین عبدالهاشم پور
ارسال نظر

آخرین اخبار

پربیننده ترین