بازارسازان هنر؛ پروندهای ویژه در ایرانآرت /۱۳ چهره کاشف بازار هنر
بازارسازان هنر؛ پروندهای ویژه در ایرانآرت. چه کسانی هنرمندان را به قله بازار هنر رساندند؟ روایت زنان و مردانی که پشت شهرت جهانی بزرگترین هنرمندان تاریخ ایستادهاند
ایرانآرت: اگر از مخاطبان هنر بخواهید نام چند هنرمند بزرگ جهان را بنویسند، احتمالاً نامهایی مانند پیکاسو، ونسان ونگوگ، سالوادور دالی، پل سزان، اندی وارهول، گوگن، جاسپر جانز، لیختنشتاین یا جکسون پولاک بیش از هر نام دیگری تکرار خواهد شد.
اما پرسش کمتر مطرحشده این است:
چه کسانی این هنرمندان را به جهان معرفی کردند؟
آیا نبوغ هنری، بهتنهایی برای جاودانه شدن کافی است؟ یا میان آتلیه هنرمند و سالنهای بزرگ موزهها، گالریها و حراجیهای جهان، حلقهای وجود دارد که معمولاً دیده نمیشود؟
تاریخ هنر نشان میدهد که بسیاری از بزرگترین نامهای جهان، تنها با خلق آثار ماندگار به جایگاه امروز نرسیدهاند. در کنار آنان، زنها و مردهایی حضور داشتهاند که استعداد را تشخیص دادهاند، نمایشگاه برگزار کردهاند، مجموعهداران را متقاعد کردهاند، روایت هنرمند را ساختهاند، بازار آثار را مدیریت کردهاند و گاه از یک نقاش یا مجسمهساز، یک برند جهانی ساختهاند.
اقتصاد هنر، بیش از هر چیز، اقتصاد «اعتبار» است؛ اقتصادی که در آن امضای یک هنرمند، مهمترین دارایی اوست.
اما این امضا، در بسیاری از موارد، تنها با مدیریت حرفهای، شبکهسازی، روایتپردازی و حضور مستمر در بازار جهانی به ارزشی ماندگار تبدیل میشود.
این پرونده، روایت همین چهرههای کمتر شناختهشده است؛ افرادی که شاید نامشان برای بسیاری ناآشنا باشد، اما رد پایشان را میتوان در شهرت جهانی بزرگترین هنرمندان تاریخ دنبال کرد.
در پرونده «بازارسازان هنر»، ایرانآرت به سراغ زنها و مردهایی میرود که در پشت صحنه تاریخ هنر ایستادند؛ از "جو ونگوگ-بونگر" که میراث "ونسان ونگوگ" را از فراموشی نجات داد، تا "گالا" که در ساختن برند جهانی سالوادور دالی نقشی تعیینکننده داشت، و گالریداران، مجموعهداران و مدیرانی که مسیر هنر مدرن را تغییر دادند.
این، روایت کسانی است که شاید خود هنرمند نبودند، اما بدون آنها، تاریخ بازار هنر به شکلی که امروز میشناسیم، نوشته نمیشد.
اگر معیار فقط ترتیب تاریخی آغاز تأثیرگذاری بر بازار هنر باشد، هرم تاریخی این پرونده و روایت ما در ایران آرت اینگونه خواهد بود :
۱
پل دوران-روئل (Paul Durand-Ruel)
دهه ۱۸۷۰ تا ۱۹۰۰
۲
جو ونگوگ-بونگر (Jo van Gogh-Bonger)
۱۸۹۱ تا دهه ۱۹۱۰
۳
آمبروز وولار (Ambroise Vollard)
دهه ۱۸۹۰ تا دهه ۱۹۳۰
۴
دانیل-هانری کانویلر (Daniel-Henry Kahnweiler)
۱۹۰۷ تا دهه ۱۹۳۰
۵
خانواده استاین (The Stein Family)
۱۹۰۳ تا دهه ۱۹۳۰
۶
پگی گوگنهایم (Peggy Guggenheim)
دهه ۱۹۴۰
۷
گالا (Gala Dalí)
دهه ۱۹۳۰ تا دهه ۱۹۶۰
۸
ایمه مگ (Aimé Maeght)
دهه ۱۹۴۰ تا دهه ۱۹۷۰ [ تأسیس گالری مگ در ۱۹۴۵ ]
۹
لئو کاستلی (Leo Castelli)
از ۱۹۵۷ [ افتتاح گالری کاستلی]
۱۰
ایلینا زونابند (Ileana Sonnabend)
از ۱۹۶۲
۱۱
ارنست بایلر (Ernst Beyeler)
دهه ۱۹۶۰ تا دهه ۱۹۹۰
۱۲
چارلز ساچی (Charles Saatchi)
دهه ۱۹۸۰ تا دهه ۱۹۹۰
۱۳
لری گاگوسیان (Larry Gagosian)
از دهه ۱۹۸۰ تاکنون.
