زهره مهربان :بازار هنر از یک کالای لوکس به یک دارایی امن بدل شده است
بنیانگذار و مدیر گالری ماد معتقد است هنر فرای مرزها، از نیویورک و لندن تا دوبی، دوحه، جده، بیروت، ابوظبی و تهران دیگر فقط یک آیکون فرهنگی نیست، سرمایه است.
ایران آرت: زهره مهربان ، بنیانگذار و مدیر گالری ماد تهران می گوید: " در دهه گذشته، بازار جهانی هنر یکی از مهمترین تغییرات تاریخ خود را تجربه کرده است؛ تغییری که هنر را از یک کالای صرفاً فرهنگی به یک دارایی امن با پتانسیل ارزش افزوده تبدیل کرده است. امروز بسیاری از خانوادههای ثروتمند، صندوقهای سرمایهگذاری، بانکهای خصوصی و شرکتهای بزرگ، آثار هنری را در کنار طلا، املاک و سهام، بخشی از سبد سرمایهگذاری خود میدانند."
به باور زهره مهربان، مدیر گالری ماد، این تغییر دیگر یک گمانه و پیشبینی نیست؛ بلکه واقعیتی تثبیتشده در اقتصاد جهانی است که هم اکنون ملموس و قابل مشاهده است.
او میگوید: " اگر روزی خرید اثر هنری بیشتر یک انتخاب فرهنگی بود، امروز به عنوان یک تصمیم اقتصادی نیز تسری یافته است. هنر علاوه بر اعتبار اجتماعی، میتواند سرمایه را در بلندمدت حفظ و حتی چند برابر کند.
نمونههای جهانی نیز این واقعیت را تأیید میکنند. در اوج بحران همهگیری کرونا، زمانی که بسیاری از بازارهای اقتصادی با رکود روبهرو شدند، حراجهای آنلاین ساتبیز، کریستیز و فیلیپس رکوردهای تازهای ثبت کردند. تنها در سال ۲۰۲۱ ارزش معاملات بازار جهانی هنر به حدود ۶۵ میلیارد دلار رسید و بخش قابل توجهی از آن از طریق پلتفرمهای دیجیتال انجام شد."
این مدیر هنری یادآوری می کند: " در سالهای اخیر نیز، با وجود جنگ اوکراین، بحران دامنه دار خاورمیانه که تاثیر مشهودش بر قیمت نفت و طلا و تلاطم بازارهای آمریکا بارها رسانه ای شده، تنشهای ژئوپلیتیکی و نوسانات شدید بازارهای مالی، آثار هنری شاخص، همچنان جایگاه خود را بهعنوان یکی از امنترین داراییهای جایگزین حفظ کردهاند. برخلاف بسیاری از بازارهای هیجانی، هنر معمولاً با نگاه میانمدت و بلندمدت خریداری میشود؛ موضوعی که از شدت نوسانات آن میکاهد.
خانم زهره مهربان مدیر گالری ماد تاکید می کند:" نگاهی به منطقه خاورمیانه نیز همین روند را نشان میدهد. دوبی طی کمتر از دو دهه، با تثبیت آرت دبی، تاسیس مراکز تخصصی کم نظیری مانند السرکال اونیو، مجموعه فاندری بلوار کرسنت، توسعه بخش های هنری DIFC ، القوز Al Quoz Creative Zone، گالری های منطقه جمیرا و افزوده شدن خیابان هایی مانند الخیاط ، حضور پررنگ گالریهای بینالمللی و ورود مجموعهداران بزرگ، به یکی از قطبهای اصلی بازار هنر جهان تبدیل شده است.
و خبر بسیار هیجان انگیز اینکه دبی رقبای فوق العاده جدی در خاورمیانه دارد :
ابوظبی با سرمایهگذاری چندین میلیارد دلاری در موزههای لوور ابوظبی، گوگنهایم ابوظبی و مجموعههای فرهنگی جزیره سعدیات و به زودی ورود خیره کننده فریز لندن! ...
دوحه که با ورود آرت بازل دوحه درخشش دوباره یافته با مجموعه موزه های قطر، منطقه کتارا و مشیرب ...
اتمسفر هنری رو به رشد عربستان با اوج گیری جده، ریاض و اکنون العلا ...
غنای هنری لبنان و سوریه ...
و البته ایران با جمعیت ۹۰ میلیونی که کیفیت والای آثار هنری کلاسیک و سنتی تا مدرن و معاصر هنرمندانش در معتبرترین گنجینه های منطقه بر صدر نشسته است ...
همه این ها اثبات می کند که هنر امروز بخشی از استراتژی توسعه اقتصادی کشورها، نه صرفاً یک فعالیت فرهنگی ست.
مهربان معتقد است: " ارزش هنر تنها به بازده مالی محدود نمیشود. هیچ دارایی دیگری مانند یک اثر هنری نمیتواند همزمان ارزش اقتصادی، اعتبار اجتماعی، هویت فرهنگی و لذت زیباییشناسانه خلق کند و به محیط پیرامونی اش زیبایی و آرامش القا کند."
زهره مهربان در پایان خاطر نشان می کند:" خرید اثر هنری دیگر تنها حمایت از یک هنرمند نیست؛ بلکه سرمایهگذاری بر داراییای است که میتواند در کنار خلق ارزش فرهنگی، امنیت سرمایه و رشد بلندمدت را نیز برای مجموعهداران و سرمایهگذاران به همراه آورد. بازار هنر امروز بیش از هر زمان دیگری ثابت کرده است که در میان ابر بحرانها نیز میتواند دوام بیاورد؛ زیرا ارزش یک اثر هنری تنها به قیمت امروز آن وابسته نیست، بلکه به کمیابی، اصالت، تاریخ، پیوست های متنی آن گره خورده است.
شاید به همین دلیل است که بسیاری از تئوریسین های اقتصادی، هنر را دیگر نه یک کالای لوکس، بلکه یکی از پایدارترین داراییهای قرن بیستویکم میدانند."
