بیوگرافی عنایت بخشی / تصویری متفاوت از عنایت بخشی در کنار همسرش

عنایت‌الله بخشی (۷ فروردین ۱۳۲۴ – ۲۴ بهمن ۱۴۰۴) از برجسته‌ترین بازیگران سینما، تئاتر و تلویزیون ایران بود که طی شش دهه فعالیت حرفه‌ای، با ایفای نقش در بیش از ۱۷۰ اثر نمایشی، جایگاهی ماندگار در تاریخ هنر ایران به‌جا گذاشت. او از بازیگران مطرح نقش‌های منفی بود اما در ادامه مسیر حرفه‌ای خود به سوی نقش‌های پیچیده‌تر و انسانی‌تر گرایش یافت. بخشی به پاس فعالیت‌های هنری ارزشمندش، نشان درجه یک هنری را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرده بود.

او در طالقان به دنیا آمد و از نوجوانی زیر نظر حمید سمندریان آموزش دید. فعالیت جدی‌اش از سال ۱۳۴۴ در گروه «هنر ملی» با هدایت عباس جوانمرد آغاز شد. در ادامه مدتی در نیروی هوایی به تدریس الکترونیک و زبان انگلیسی پرداخت و سپس به وزارت فرهنگ و هنر پیوست؛ جایی که حضورش در «اداره تئاتر» موجب تمرکز بیشتر او بر صحنه شد. بخشی در طول سال‌ها در حدود ۴۰ نمایش مهم از جمله «مرده‌های بی‌کفن و دفن»، «پهلوان اکبر می‌میرد»، «ضیافت»، «سلطان مار» و «بازجویی» ایفای نقش کرد و به‌عنوان یکی از بازیگران تئاتر کلاسیک ایران شناخته شد. بسیاری از کارگردانان بزرگ از جمله بهرام بیضایی، مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی از او به‌عنوان بازیگری منعطف، مسئولیت‌پذیر و صاحب «زبان مشترک» با کارگردان یاد کرده‌اند.

حضور بخشی در سینما از سال ۱۳۴۹ و با «آقای هالو» آغاز شد و او در آثار شاخصی مانند «ستارخان»، «تنگسیر»، «گوزن‌ها», «سردار جنگل»، «مسافران»، «روز واقعه»، «مسافر ری» و «سگ‌کُشی» نقش‌آفرینی کرد. بخش قابل‌توجهی از کارنامه سینمایی او مربوط به دهه ۱۳۶۰ و اوایل دهه ۱۳۷۰ است. در تلویزیون نیز حضور ماندگاری داشت و در مجموعه‌های مهمی مانند «سربداران»، «بوعلی سینا»، «امام علی»، «پهلوانان نمی‌میرند» و «تبریز در مه» دیده شد. او در سال ۱۳۹۸ همراه با علی نصیریان و محمدعلی کشاورز نخستین «نشان سنگلج» را دریافت کرد و در سال ۱۴۰۳ با فیلم «شاه نقش» برنده دیپلم افتخار بازیگر مکمل مرد جشنواره فیلم فجر شد.

زندگی خانوادگی

عنایت‌الله بخشی در سال ۱۳۴۹ با سیمین بازرجانی ازدواج کرد؛ شاعری و داستان‌نویسی که پس از ازدواج به سینما و فیلمنامه‌نویسی روی آورد و نویسنده آثاری چون «دخترم سحر» و «خفاش» بود. این زوج یک فرزند دارند و زندگی خانوادگی بخشی همواره در مسیر کاری‌اش نقشی حمایتی داشته است. بازرجانی از چهره‌های کم‌حاشیه اما فعال عرصه ادبیات و سینما محسوب می‌شود و همراهی او با بخشی از عوامل ثبات و آرامش این هنرمند در مسیر طولانی فعالیت حرفه‌ای‌اش بود.

عنایت‌الله بخشی پس از تحمل یک دوره بیماری، در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ درگذشت و میراثی بزرگ در هنر ایران بر جای گذاشت.