فاطمه احمدیان و نقاشی یونس پیامبر/ اثری که مجموعه دار جامائیکایی مقیم دبی خرید

ایران آرت:  از فاطمه احمدیان [ ۱۳۶۱ خوانسار ] نقاشی با عنوان " یونس پیامبر" را بررسی می کنیم.

این اثر که در سال ۲۰۲۲ در ابعاد ۱۶۰ × ۲۰۰ سانتی‌متر با تکنیک رنگ‌روغن روی بوم خلق شده است  

توسط آقای Jason Carey مجموعه دار هنری جامائیکایی مقیم دبی خریداری شده است و در کلکسیون او نگهداری می شود.

_ منبع روایت نقاشی : 

داستان حضرت یونس و قوم نینوا؛ روایتی درباره‌ی کم‌صبری، خطا، نزول، توبه، امکان بازگشت و رحمت الهی.

_ تحلیل زیبایی شناسانه :

نقاشی «یونس پیامبر» اثر فاطمه احمدیان، روایتی تصویری از جهان اسطوره‌ای و معنوی است که در آن، روایت دینی با تخیل نمادپردازانه و آرایه‌های بصری هنر ایرانی پیوند می‌خورد. هنرمند به‌جای بازنمایی مستقیم و واقع‌گرایانه داستان حضرت یونس، جهانی چندلایه می‌آفریند که عناصر انسانی، حیوانی، گیاهی و نشانه‌های فراطبیعی در آن حضوری هم‌زمان دارند. پیکره مرکزی با جامه سرخ، زیورهای پرجزئیات و هاله طلایی پیرامون سر، کانون بصری اثر است؛ جایگاهی که از طریق مقیاس، رنگ و ترکیب‌بندی به دست آمده است. نشستن متقارن پیکره، گسترش دست‌ها و حضور درخت‌واره‌هایی که از پیرامون بدن عبور می‌کنند، او را به محور پیوند میان اجزای گوناگون تصویر بدل می‌سازد. در این میان، آبی گسترده پس‌زمینه، با بافت‌های متنوع و ضربه‌قلم‌های آشکار، فضایی سیال و فراواقعی ایجاد می‌کند؛ فضایی که در برابر سرخی لباس و نارنجی هاله، تضادی رنگی و پرقدرت می‌سازد و نگاه مخاطب را به سوی مرکز هدایت می‌کند.

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های زیبایی‌شناختی این نقاشی فاطمه احمدیان ، تلفیق نگاره‌پردازی ایرانی با زبان تصویری نقاشی عامیانه، تزئینات سنتی و تخیل معاصر است. پرندگان بال‌گشوده، دست‌های نمادین، پیکره‌های کوچک، نقش‌مایه‌های گیاهی و موجودات خیال‌انگیز، صرفاً عناصر تزئینی نیستند؛ آن‌ها شبکه‌ای از نشانه‌ها می‌سازند که جهان اثر را از سطح یک تصویر روایی فراتر می‌برد. 

ظرافت در پرداخت زیورها، پرها، بافت بدن موجودات و نقوش لباس، در کنار خطوط پرپیچ‌وخم و فرم‌های تکرارشونده، کیفیتی پرکار و روایت‌محور به اثر می‌دهد. 

در پایین ترکیب‌بندی نیز پیکره‌ها و صحنه‌های کوچک‌تر، همچون روایت‌هایی در دل روایت اصلی، لایه‌های معنایی تازه‌ای می‌گشایند. این شیوه، یادآور منطق تصویری نگارگری ایرانی است؛ جایی که فضا الزاماً تابع پرسپکتیو خطی و بازنمایی طبیعی نیست، بلکه بر اساس اهمیت نمادین عناصر، هم‌نشینی روایت‌ها و پیوند میان سطوح شکل می‌گیرد. 

فاطمه احمدیان با استفاده از تقارن نسبی در مرکز و پراکندگی سنجیده عناصر در اطراف آن، میان نظم و پویایی تعادل برقرار کرده است. تکرار فرم‌های منحنی در شاخه‌ها، دم پرندگان و آرایه‌های پیرامونی، حرکت بصری ممتدی می‌سازد که چشم را در سراسر بوم به گردش درمی‌آورد؛ در نتیجه، مخاطب با تصویری مواجه است که کشف جزئیات آن به مشاهده‌ای چندباره نیاز دارد.

اهمیت اثر «یونس پیامبر» فاطمه احمدیان در چگونگی تبدیل یک موضوع دینی به تجربه‌ای تصویری و خیال‌انگیز نهفته است؛ تجربه‌ای که در آن، امر معنوی نه از طریق روایت‌گری صرف، بلکه با رنگ، آرایش پیکره‌ها، نشانه‌های نمادین و انباشت جزئیات شکل می‌گیرد. عنوان اثر، مخاطب را به سوی داستان حضرت یونس و مفاهیمی چون آزمون، رهایی، بازگشت و نسبت انسان با نیرویی فراتر از جهان مادی هدایت می‌کند؛ درحالی‌که تصویر با زبان نمادین خود، امکان خوانش‌های گسترده‌تری را فراهم می‌آورد. حضور ماهی‌گونگی و موجودات جانوری، همراه با درختان و پیکره‌های کوچک، یادآور پیوند میان حیات، طبیعت و روایت‌های کهن است؛ هرچند تفسیر دقیق هر نشانه به شناخت منبع تصویری و قصد هنرمند وابسته خواهد بود.

از منظر زیبایی‌شناسی، فاطمه احمدیان به‌جای اتکا به خلوت بصری و حذف جزئیات، از غنای نقش‌مایه‌ها و تراکم رنگی برای ساختن جهانی مستقل بهره می‌گیرد؛ جهانی که در آن رنگ سرخ حامل نیروی حسی و حضور انسانی، طلایی یادآور شکوه و امر قدسی، و آبی زمینه‌ساز وسعت و رازآلودگی است. 

حاصل این رویکرد، نقاشی‌ای است که میان روایت دینی، حافظه تصویری هنر ایرانی و تخیل شخصی هنرمند ارتباط برقرار می‌کند و مخاطب را به خواندن تصویر همچون متنی بصری فرامی‌خواند؛ متنی که معنا در آن نه فقط در پیکره مرکزی، بلکه در رابطه میان اجزا، ریتم خطوط، تضاد رنگ‌ها و جزئیات پراکنده سراسر بوم شکل می‌گیرد.

_ شیوه‌ی اجرا: 

در این اثر از ساختار روایی نقاشی قهوه‌خانه‌ای، آرایه‌ها و شخصیت‌پردازی متأثر از نقاشی قاجار و نشانه‌های نمادین نزدیک به مکتب سقاخانه استفاده شده است.

 برای این نقاش روایت فقط از طریق شخصیت‌ها شکل نمی‌گیرد؛ نمادها نیز بخشی از داستان را در سطحی دیگر بازگو می‌کنند.

_ ویژگی‌های تصویری: 

فاطمه احمدیان، فضای کلی اثر را با رنگ آبی شکل داده و در سراسر آن نشانه‌های رویش، حیات و حرکت دیده می‌شود. ترکیب‌بندی بر رابطه‌ی بالا و پایین، عروج و نزول، گرفتاری و رهایی استوار است. پیکره‌ی مرکزی، ماهی تاج‌دار، پرنده‌ی در قفس، پرنده‌ی آزاد، قلب، نیلوفر و عناصر سقاخانه‌ای هرکدام بخشی از روایت را بر عهده دارند.

_ خوانش مفهومی: 

داستان یونس فقط روایت پیامبری در شکم ماهی نیست؛ داستان انسان خطاپذیری است که می‌تواند دچار غرور، کم‌صبری، نافرمانی و شتاب در داوری شود، سقوط کند، به خطای خود آگاه شود و دوباره امکان بازگشت پیدا کند. به همین دلیل، این اثر بر چرخه‌ی هبوط و نزول، توبه، رحمت و رستگاری تأکید دارد.

_ گفته های خانم فاطمه احمدیان درباره نقاشی یونس پیامبر : 

[[ پیکره‌ی بزرگ مرکزی در این اثر، تجسم نمادین امر الهی است. اگرچه ظاهر آن زنانه است، مقصود من نسبت دادن جنسیت به خدا نیست. در آثار من، پیکره‌ی زنانه اغلب از سطح جنسیت فراتر می‌رود و حامل مفاهیمی عام‌تر می‌شود. در این تابلو، وجه زنانه‌ی پیکره برای من بیشتر با مهر، عطوفت، آفرینندگی و بخشایش پیوند دارد.

قلبی که در دست این پیکره قرار دارد نماد رحمت الهی است و گل نیلوفر را به نشانه‌ی رستگاری پس از توبه به کار برده‌ام.

ماهی تاج‌دار یکی از مهم‌ترین نمادهای اثر است. تاج را آگاهانه بر سر ماهی گذاشته‌ام تا جابه‌جایی مرتبه را نشان دهم؛ اینکه جایگاه انسان مطلق و همیشگی نیست و اگر اراده‌ی الهی بر نزول او قرار گیرد، موجودی که در ظاهر فروتر است می‌تواند بر او تسلط پیدا کند. یونس که پیامبر است، در این لحظه در موقعیتی قرار می‌گیرد که نجاتش وابسته به همان ماهی است که او را بلعیده است. پرنده‌ی در قفس نماد اسارت انسان در مجموعه‌ای از خصلت‌ها مانند غرور، نافرمانی و گرفتاری در نفس است. در مقابل، پرنده‌ی آزاد به بازگشت و رهایی اشاره دارد. برگ‌های پراکنده در زمینه‌ی آبی نیز برای من نشانه‌ی رویش و حیات‌اند؛ یعنی حتی در دل نزول و بحران، امکان زندگی و آغاز دوباره از بین نمی‌رود.

 «یونس پیامبر» برای من بیش از آنکه درباره‌ی مجازات باشد، درباره‌ی امکان بازگشت است. انسان می‌تواند سقوط کند، اما سقوط الزاماً پایان مسیر نیست؛ آگاهی از خطا، توبه و رحمت می‌توانند او را دوباره به مسیر بازگردانند. ]] 

گفتنی ست نقاشی "یونس پیامبر " توسط آقای Jason Carey مجموعه دار هنری جامائیکایی مقیم دبی خریداری شده و در کلکسیون او نگهداری می شود.

_ قیمت آثار  فاطمه احمدیان 

فاطمه احمدیان [ ۱۳۶۱ خوانسار ] فارغ التحصیل کارشناسی هنرهای اسلامی، گرایش سفال و مجسمه، از دانشگاه هنر اصفهان است،

در سال ۲۰۲۱ تابلوی "یونس نبی" او در ابعاد ۱۶۰×۲۰۰ سانتی‌متر در معامله‌ای خصوصی به قیمت ۴۵۰۰ دلار توسط یک مجموعه دار مقیم دبی خریداری شد.

نقاشی فاطمه احمدیان با عنوان «خوان چهارم رستم؛ نبرد رستم با جادوگر» که در سال ۲۰۲۱ با تکنیک رنگ روغن روی بوم در ابعاد ۱۶۰ × ۲۰۰ سانتی‌متر خلق شده توسط آقای شهداد فاضلی خریداری و اکنون در کتابخانه موزه فاضل در شهر خوانسار در استان اصفهان نگهداری می شود.

آثار فاطمه احمدیان به جهت جهان بینی و تم خاص آثارش مورد توجه جامعه هنر و بازار هنر است؛ کانسپت های نقاشی های احمدیان چنان است که در نگاه نخست، کلاسیک و سنتی و پس از گذشت چند دقیقه، سویه های معاصر آن مشهود می شود. همین عنصر متفاوت معنایی و صد البته قدرت طراحی او ، سبب اقبال روز افزون به آثارش شده است.