صادق تبریزی در کانون توجه بازار هنر اروپا؛ فروش آثار در دو حراج معتبر فرانسه و سوئد
دو حراج اروپایی دو اثر متفاوت اما کوچک صادق تبریزی را با قیمت های چشمگیر به فروش رساندند.
ایران آرت: آثار صادق تبریزی، از پیشگامان مکتب سقاخانه، در فاصلهای کوتاه در دو حراج معتبر اروپایی، یکی در فرانسه و دیگری در سوئد، با موفقیت به فروش رسید؛ اتفاقی که بار دیگر جایگاه این هنرمند تأثیرگذار را در بازار بینالمللی هنر ایران نشان میدهد.
در تازهترین رویداد، اثر کوچک بدون عنوان [ از سری دو سوار] صادق تبریزی در حراج Millon & Associés پاریس که ۹ ژوئیه ۲۰۲۶ [ ۱۸ تیر ۱۴۰۵] با محوریت هنر خاورمیانه برگزار شد، با برآورد ۳ تا ۵ هزار یورو عرضه شد و در نهایت به قیمت ۴ هزار یورو به فروش رسید. این اثر با شماره ۶۸ در کاتالوگ حراج ارائه شده بود.
چندی پیش نیز ۱۹ نوامبر ۲۰۲۵ اثری دیگر از استاد صادق تبریزی با عنوان Figure Scene از سری دلداده در خانه حراج Bukowskis سوئد عرضه شد. حراجی Bukowskis بوکوفسکیس، بزرگترین و معتبرترین خانه حراج سوئد به شمار می آید.
این اثر که در ابعاد ۳۵ × ۴۵ سانتیمتر با تکنیک رنگروغن روی بوم خلق شده است در دهه ۱۹۶۰ در تهران خریداری شده و سپس از طریق وراثت به مالک کنونی رسیده بود، با برآورد ۴۰ تا ۵۰ هزار کرون سوئد به قیمت ۴۲ هزار کرون [ حدود ۴۵۰۰ دلار] به فروش رسید و بار دیگر توجه مجموعهداران اروپایی را به آثار این هنرمند ایرانی جلب کرد.
صادق تبریزی از معدود هنرمندان ایرانی است که طی دو دهه گذشته حضوری مستمر در بازار جهانی هنر داشته است. آثار او تاکنون بیش از یکصد بار در حراجهای بینالمللی از جمله کریستیز، ساتبیز، بونامز، فیلیپس، میلون، بوکوفسکیس و دیگر خانههای حراج عرضه شدهاند و همواره یکی از نامهای شناختهشده هنر مدرن ایران در بازار بینالمللی بوده است.
او همچنین از هنرمندان موفق حراج تهران به شمار میرود و آثارش در دورههای مختلف این رویداد با استقبال مجموعهداران مواجه شده و بارها به قیمتهایی چند برابر برآورد اولیه فروخته شدهاند. استمرار حضور آثار تبریزی در حراجهای داخلی و خارجی، نشاندهنده ثبات جایگاه او در بازار هنر ایران است.
اما اهمیت صادق تبریزی تنها به بازار هنر محدود نمیشود. او از بنیانگذاران جریان مکتب سقاخانه است؛ جریانی که در دهه ۱۳۴۰ با الهام از خوشنویسی، نقوش عامیانه، هنرهای آیینی و عناصر تصویری فرهنگ ایرانی، یکی از مهمترین روایتهای هنر مدرن ایران را شکل داد.
تبریزی با زبانی شخصی، ترکیبی از پیکرههای انسانی، حیوانات، پرندگان، نمادهای اساطیری و خوشنویسی را در فضایی تزئینی و شاعرانه کنار هم قرار داد؛ آثاری که هم ریشه در سنتهای بصری ایران دارند و هم با زبان هنر مدرن جهانی گفتوگو میکنند. به همین دلیل، آثار او نهتنها در موزهها و مجموعههای معتبر، بلکه در بازار بینالمللی هنر نیز همواره مورد توجه مجموعهداران قرار گرفتهاند.
_ چرا آثار صادق تبریزی همچنان در بازار اروپا خریدار دارند؟
حضور مستمر آثار صادق تبریزی در حراجهای اروپایی، اتفاقی مقطعی یا حاصل هیجان بازار نیست، بلکه ریشه در جایگاه تثبیتشده او در تاریخ هنر مدرن ایران دارد. در دو دهه گذشته، آثار این هنرمند بارها در معتبرترین حراجهای بینالمللی از لندن و پاریس گرفته تا دوبی، استکهلم و دیگر مراکز هنری عرضه شدهاند و تداوم این حضور، اعتماد مجموعهداران و فعالان بازار هنر به آثار او را نشان میدهد. برای بسیاری از مجموعهداران، خرید یک اثر از صادق تبریزی تنها خرید یک نقاشی نیست، بلکه سرمایهگذاری بر یکی از مهمترین چهرههای مکتب سقاخانه و هنر نوگرای ایران است.
عامل مهم دیگر، کمیاب بودن آثار شاخص دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ این هنرمند است. بخش قابل توجهی از این آثار سالها پیش وارد مجموعههای خصوصی در ایران، اروپا و آمریکا شدهاند و به ندرت دوباره وارد بازار میشوند. از همین رو، هر بار که اثری با اصالت و سابقه مالکیت روشن در یک حراج معتبر عرضه میشود، توجه مجموعهداران هنر خاورمیانه را به خود جلب میکند. ثبت سوابق مالکیت (Provenance) نیز، همانند اثر عرضهشده در سوئد که از دهه ۱۹۶۰ در یک مجموعه خصوصی نگهداری میشد، بر جذابیت و اعتبار این آثار میافزاید.
در کنار این عوامل، رشد توجه جهانی به هنر مدرن خاورمیانه نیز نقش مهمی در افزایش تقاضا برای آثار صادق تبریزی داشته است. طی سالهای اخیر، موزهها، نمایشگاهها و حراجهای بینالمللی بیش از گذشته به هنرمندان پیشگام منطقه پرداختهاند و در این میان، صادق تبریزی به عنوان یکی از بنیانگذاران مکتب سقاخانه، جایگاهی ممتاز دارد. فروش موفق آثار او در دو حراج اروپایی طی مدت کوتاه، نشان میدهد که بازار جهانی همچنان این هنرمند را یکی از چهرههای مرجع هنر مدرن ایران میداند؛ جایگاهی که هم از پشتوانه تاریخی برخوردار است و هم از منظر سرمایهگذاری هنری، همچنان مورد توجه مجموعهداران قرار دارد.
