سیدمحسن خاتمی و مسیر ورود هنر به بازارهای مالی
پیوند هنر با بازارهای مالی، منحصر به عرضه در بازار سرمایه نیست. برای مثال، وثیقهگذاری آثار هنری در بانکها نیز پویایی بازار هنر را به شدت بالا برده است.
ایران آرت : سیدمحسن خاتمی ، رئیس سابق فرهنگسرای نیاوران در روزنامه دنیای اقتصاد نوشته است:
حدود سه سال پیش، عرضه عمومی و رسمی یک شاهکار هنری در بازار سرمایه، کلید خورد.
در این رویداد تاریخی، تابلوی سهلتی «سه پرداخت برای پرتره جورج دایر» اثر فرانسیس بیکن، خلقشده در ۱۹۶۳، در بورس تخصصی هنر «آرتکس» دقیقا مانند سهام یک شرکت صنعتی، اوراقبهادارسازی و عرضه شد. این اثر ۵۵میلیون دلاری به صورت مالکیت خرد، به سهامهای ۱۰۰دلاری تقسیم شد و پس از فروش، برای نمایش عمومی به موزهای در لوکزامبورگ رفت.
این واقعه، بازتاب فراوانی در رسانههای مطرح بینالمللی داشت و آن را «آغاز عصر والاستریت شدن هنر» نامیدند؛ رویدادی که در آن، خریداران خرد توانستند بدون خرید کل اثر، سهامدار یک شاهکار هنری موزهای شوند.
البته ورود هنر به بازار سرمایه، قدمتی بیش از این دارد؛ اولین بورس رسمی هنر در جهان، «بورس داراییهای فرهنگی تیانجین» در چین است که فعالیت خود را در سال ۲۰۱۱ آغاز کردهاست.
امروز، دهها بورس تخصصی هنر در سراسر جهان وجود دارد و با بیش از یکمیلیون نفر کاربر ثبتنامشده، حدود ۵۵۰ اثر هنری شاخص و میانرده را در قالب سهامهای کوچک، به عموم عرضه کردهاند.
این زیرساختهای مالی مترقی، انحصار بازار هنر را شکسته و آن را به بازاری شفاف، عمومی و به شدت نقدشونده تبدیل کردهاست که آیندهای روشن در انتظار آن است.
پیوند هنر با بازارهای مالی، منحصر به عرضه در بازار سرمایه نیست. برای مثال، وثیقهگذاری آثار هنری در بانکها نیز پویایی بازار هنر را به شدت بالا میبرد.
در نظام بانکداری مدرن، «سیتیبانک» نیویورک، برای نخستین بار در سال ۱۹۷۹، آثار هنری شاخص را، پس از قیمتگذاری و ارزیابی ریسک، رسما به عنوان وثیقه عینی وام پذیرفت. با این کار، آثار هنری که در اختیار ثروتمندان و مجموعهداران بزرگ بود، از یک سرمایه راکد تبدیل به سرمایهای نقدشونده شد.
این بانک، مدلی را طراحی کرد که شاهکارهای هنری، مثل ملک یا شمش طلا، وثیقهای برای وامهای چندمیلیوندلاری به شمار روند که سنگ بنای بازار ۳۰میلیارد دلاری وامهای با وثیقه هنری در جهان امروز شدهاست.
