نگاهی به آداب شخصی در دیپلماسی رسمی؛ از زبان بدن تا لباس
کتدامن، یقه آخوندی و سیاست خارجی!
شاید دیده باشید که دریکی دو تا از دیدارهای آقای دکتر ظریف، وزیر امور خارجه کشور مقابل پایش را روی پا انداخته بود و آقای دکتر ظریف هم بهسرعت به همین شکل نشستند...
ایرانآرت، پویا میرزایی: در مبحث آداب دیپلماتیک با دو حوزه کاملاً مجزا روبهرو هستیم که ذیل دیپلماسی تعریف میشوند: یکی سیاست خارجی و روابط بینالمللی و دیگری دیپلماسی عمومی. دیپلماسی عمومی لزوماً از سمت بخش رسمی سیاست خارجی یک کشور صادر نمیشود ، بلکه بین هر گروه یا هیئتی از هر حوزهای که از کشوری به کشور دیگر میرود ، جریان دارد ؛ اعم از مراودات فرهنگی، گردشگری، تجاری و... شما چه یک سفیر باشید ، چه یک دیپلمات رسمی ، چه یک تاجر بینالمللی و چه هنرمندی که برای شرکت در مراسمی به کشور دیگری رفته، باید یک سری اصول عرفی را رعایت کنید.
آداب شخصی در مبحث آداب دیپلماتیک به دو بخش تقسیم میشود : یکی نوع پوشش و پیامهای که میتواند به همراه داشته باشد و دوم نوع رفتار و پیامهای که افراد با رفتار و برخوردها و زبان بدنشان صادر میکنند.
لباس رسمی آقایان در تمام سلسلهمراتب روابط دیپلماتیک کتوشلوار است و لباس رسمی خانمها کتوشلوار یا کتودامن. اصل اول براین است که رنگ کتوشلوار یا کتودامن باید مشکی ساده و بدون طرح باشد و در غیر این صورت سورمهای تیره . پیراهنزیر لباس نیز باید ساده و بدون طرح و ترجیحاً سفیدرنگ باشد و اگر سفید نبود، نباید پررنگ باشد. همین نکات را بسیاری از دولتمردان و نمایندگان مجلس ما رعایت نمیکنند و گاهی هیچ تناسبی بین کتوشلواری که پوشیدهاند با پیراهنشان وجود ندارد؛ مثلاً در هیچ کجای جهان کتوشلوار راهراه را با پیراهن چهارخانه نمیپوشند، اما در بین سیاسیون و دولتمردان ما این اتفاق میافتد . وقتیکه فرد ایستاده است، درصورتیکه کتوشلوارش دو دکمه دارد ، دکمه بالا و اگر سه دکمه دارد ، دو دکمه پایین باید بسته باشند و در زمان نشستن باید این دکمهها بازشوند. اگر یک شخصیت سیاسی یا دیپلمات این نکات را رعایت نکند، نمیتوان رفتارش را حمل بر خلاقیت کرد، بلکه آن را از سر نادانی یا تعمد در رعایت نکردن آداب دیپلماتیک میدانند. مثلاً اگر دولت مردی با کاپشن در مجامع رسمی حاضر میشود یا باهم رده خودش دیدار میکند، این حمل بر سادگی و ساده زیستی او نخواهد بود. کفشهای که افراد در روابط دیپلماتیک استفاده میکنند باید کفشهای ساده باشد که اصطلاحاً به آنها برت میگویند یا کفشهای هشت ترک. جوراب و کفش هم حتماً باید با همدیگر ست باشند، درحالیکه ما معمولاً جوراب را با شلوار ست میکنیم.
در عرف دیپلماتیک هنگام ایستادن، دستها باید بهموازات پاها قرار بگیرند، به عبارتی میگویند دستها باید لبههای پایین کت را لمس کند. در حالت نشسته دودست باید روی میز قرار بگیرند، بههیچوجه نمیبینید که یک دیپلمات حرفهای پشت میز مذاکره ، دستهایش را زیر میز نگه دارد. اگر قرار باشد که دیپلماتها باهم یک وعده غذایی کاری- که معمولاً صبحانه است – صرف کنند، چند نکته باید رعایت شود : قاشق همیشه سمت راست و چنگال سمت چپ است. اگر شما قاشق و چنگالتان را بعد از صرف غذا داخل بشقاب بگذارید به این معنی است که میخواهید به غذا خوردن ادامه دهید و مسئولین مربوطه باید دوباره برای شما غذا سرو کنند و اگر قاشق و چنگال را خارج بشقاب بگذارید به این معنی است که غذای سرو شده برای شما کافی بوده است . اگر غذایی سرو شد که موردعلاقه شما نیست ، چیزی بهعنوان میل ندارم و نمیخورم وجود ندارد.
در این حالت تکهی کوچکی برمیدارند و کمی از آن میخورند و باقیاش را در بشقاب میگذارند .
نحوی نشستن در جلساتی که میز وجود ندارد نیز بسیار مهم است . در این شرایط دو پا باید جفت باشد و دودست باید روی دستگیره مبلی که روی آن نشستهاند ، قرار بگیرد . چیزی به اسم پا روی پا انداختن در آداب دیپلماتیک وجود ندارد و اگر یک شخص یا گروهی این کار را انجام دهد، میخواهد نشان دهد که شخص مقابل ارزش ویژههای برای او ندارد یا میخواهد سیرته اش را بر او نشان بدهد. در صورت ادا شدن این رفتار از سوی یکی از طرفین ، طرف مقابل هم میتواند این کار را بکند. شاید دیده باشید که دریکی دو تا از دیدارهای آقای دکتر ظریف، وزیر امور خارجه کشور مقابل پایش را روی پا انداخته بود و آقای دکتر ظریف هم بهسرعت به همین شکل نشستند.
[این یادداشت در هفته نامه «کرگدن» منتشر شده است.]
