شادی حبیب و مجسمه پرنیان؛ بازخوانی فرم، طبیعت و پیکره در چوب
اهمیت مجسمه "پرنیان" اثر شادی حبیب در نحوه پیوند دادن ویژگی‌های طبیعی چوب با یک ساختار پیچیده و چندوجهی نهفته است؛ این مجسمه نه کاملاً بازنمایانه است و نه به انتزاع هندسی نزدیک می‌شود. مجسمه در فاصله میان این دو قلمرو شکل می‌گیرد.
ایران آرت: از شادی حبیب، مجسمه چوبی "پرنیان" را بررسی می کنیم که در سال ۱۳۹۲ با ارتفاع ۱۹۰ سانتیمتر با چوب نراد خلق شده است.
اهمیت مجسمه "پرنیان" شادی حبیب در نحوه پیوند دادن ویژگی‌های طبیعی چوب با یک ساختار پیچیده و چندوجهی نهفته است. شادی حبیب در این اثر، مخاطب را با پیکره‌ای مواجه می‌کند که نه کاملاً بازنمایانه است و نه به انتزاع هندسی نزدیک می‌شود. مجسمه در فاصله میان این دو قلمرو شکل می‌گیرد؛ قلمرویی که در آن، فرم می‌تواند هم‌زمان یادآور طبیعت و مستقل از آن باشد. "پرنیان" از این منظر، تجربه‌ای از دیدن و کشف‌کردن است؛ تجربه‌ای که با تغییر زاویه نگاه، رابطه میان اجزا، فضاها و خطوط آن دوباره شکل می‌گیرد و ظرفیت‌های تازه‌ای از اثر را آشکار می‌سازد.
_ استیمنت مجسمه "پرنیان" شادی حبیب:
«پرنیان» تأملی بر امکان شکل‌گیری لطافت در دل استحکام است؛ جست‌وجویی در رابطه میان ماده و حرکت، انسجام و گشودگی، و نیرویی که در پیچش فرم‌ها از سکون فاصله می‌گیرد و به حضوری زنده بدل می‌شود.
در این اثر، شادی حبیب با چوب نه همچون ماده‌ای منفعل، بلکه به‌مثابه ساختاری برخورد می‌کند که ظرفیت‌های بیانی آن در فرایند تراش آشکار می‌شوند. رگه‌های طبیعی، تغییرات بافت و پیوستگی حجم‌ها، در کنار انحناهای ممتد و فرم‌های پیچان، زبانی بصری می‌سازند که در آن، استحکام ماده مانعی برای ظرافت نیست؛ بلکه زمینه‌ای برای ظهور آن فراهم می‌کند.
ساختار اثر بر رابطه‌ای پویا میان امتداد و پیچش شکل گرفته است. خطوط منحنی، نگاه را از بخش‌های پایینی به سوی حجم‌های بالاتر هدایت می‌کنند و در این مسیر، حرکت را نه به‌صورت جهشی ناگهانی، بلکه به شکل جریانی پیوسته در فضا گسترش می‌دهند. فرم‌های باز و بسته، درهم‌تنیدگی حجم‌ها و فضاهای خالی میان آن‌ها، به اندازه نقوش چوبی در شکل‌گیری اثر نقش دارند. فضای خالی در اینجا صرفاً فقدان ماده نیست؛ بخشی از ترکیب‌بندی است که به حجم‌ها امکان تنفس، فاصله‌گیری و آشکارشدن می‌دهد.
در ارتفاع ۱۹۰ سانتی‌متری اثر، این حرکت از محدوده یک شیء صرفاً قابل مشاهده فراتر می‌رود و به تجربه‌ای عمودی در فضا تبدیل می‌شود. مخاطب با ساختاری مواجه است که حضور خود را از طریق توازن میان وزن مادی و سبکی بصری شکل می‌دهد؛ حجمی که با وجود برخورداری از استحکام چوب، در خطوط و انحناهایش کیفیتی سیال و گشوده دارد.
شادی حبیب با انتخاب عنوان «پرنیان» در کنار این ساختار، زمینه‌ای برای خوانشی ظریف‌تر فراهم می‌کند. پرنیان، با تداعی لطافت و نفاست، در مواجهه با چوب به تضادی ساده میان نرمی و سختی محدود نمی‌شود؛ بلکه پرسشی درباره ماهیت خود لطافت پیش می‌کشد. آیا لطافت ویژگی سطح و ماده است، یا کیفیتی است که می‌تواند از نحوه شکل‌گیری، پیوند و حرکت فرم‌ها پدید آید؟ در این اثر، لطافت نه از حذف استحکام، بلکه از چگونگی سازمان‌یافتن آن متولد می‌شود.
فرایند شکل‌دهی به چوب، در این معنا، به گفت‌وگویی میان اراده هنرمند و ظرفیت‌های ماده تبدیل می‌شود. فرم نهایی حاصل پوشاندن طبیعت چوب با یک تصویر از پیش تعیین‌شده نیست؛ بلکه از مواجهه با رگه‌ها، امتدادها و امکان‌های ساختاری آن شکل می‌گیرد. در این مواجهه، ماده به زبان تبدیل می‌شود و حرکت، به شیوه‌ای برای اندیشیدن درباره آن.
«پرنیان» شادی حبیب در نهایت، معنای خود را در یک روایت قطعی یا تصویر قابل‌نام‌گذاری محصور نمی‌کند. اثر فضایی برای مکث و تماشا می‌گشاید؛ جایی که چشم در امتداد انحناها حرکت می‌کند، میان حجم‌ها و فضاهای خالی رفت‌وآمد می‌کند و به‌تدریج رابطه‌ای میان استحکام و ظرافت، حضور و غیاب، و ایستایی و حرکت کشف می‌کند.
در «پرنیان»، لطافت نقطه مقابل استحکام نیست؛ کیفیتی است که از دل آن پدید می‌آید، آن را دگرگون می‌کند و به ماده امکان می‌دهد فراتر از وزن خود، در فضا حرکت کند.
«پرنیان» در فاصلهٔ میان زمین و آسمان، استقرار و حرکت، و وزن و سبکی شکل می‌گیرد؛ روایتی از میل به فراتر رفتن، بی‌آنکه پیوند خود را با سرچشمهٔ مادی‌اش از دست بده.
_ تحلیل زیبایی شناسی مجسمه پرنیان شادی حبیب ; بازخوانی فرم، طبیعت و پیکره در چوب
مجسمه «پرنیان» اثر شادی حبیب نمونه‌ای از مواجهه مجسمه‌ساز با امکانات بیانی ماده‌ای است که همواره میان ساختار طبیعی و قابلیت شکل‌پذیری هنری قرار دارد.
این اثر در نگاه نخست، مخاطب را با ترکیبی از فرم‌های ارگانیک، انحناهای پیچیده و امتداد عمودی روبه‌رو می‌کند؛ ساختاری که در آن، مرز میان پیکره‌ای قابل‌شناسایی و صورتی انتزاعی پیوسته تغییر می‌کند. اهمیت "پرنیان" را می‌توان در همین وضعیت جست‌وجو کرد: اثری که به‌جای ارائه تصویری قطعی از جهان بیرونی، امکان تجربه روابط تازه میان حجم، سطح، فضا و ادراک را فراهم می‌آورد.
نخستین ویژگی قابل‌توجه مجسمه، سازمان‌دهی پیکره در امتداد محور عمودی است. پایه کشیده و نسبتاً ساده اثر، زمینه‌ای برای شکل‌گیری بخش بالایی فراهم می‌کند؛ بخشی که با پیچش‌های متعدد و امتدادهای منحنی، از نظم هندسی پایه فاصله می‌گیرد. این تفاوت، نوعی تنش بصری میان استقرار و گسترش ایجاد می‌کند.
در پایین، نگاه با ساختاری نسبتاً آرام و متراکم مواجه است، اما هرچه به سمت بالا حرکت می‌کند، ترکیب‌بندی پیچیده‌تر می‌شود و فرم‌ها در جهات گوناگون امتداد می‌یابند. بدین‌ترتیب، اثر واجد نوعی ریتم صعودی است که توجه مخاطب را از ثبات پایه به پویایی پیکره هدایت می‌کند.
از منظر ترکیب‌بندی، یکی از نکات مهم مجسمه "پرنیان" شادی حبیب نحوه توزیع وزن بصری است. بخش بالایی، به‌رغم پیچیدگی و گسترش جانبی، بر پایه‌ای باریک‌تر استوار شده است. این انتخاب، احساس تعادل را به مسئله‌ای دیداری تبدیل می‌کند؛ گویی ساختار در نقطه‌ای میان استقرار و ناپایداری قرار گرفته است. البته این ناپایداری، بیش از آنکه واقعی باشد، حاصل سازمان‌دهی فرم‌ها و جهت‌گیری انحناهاست. مجسمه از این طریق، توجه مخاطب را به رابطه میان تعادل فیزیکی و تعادل ادراکی جلب می‌کند؛ دو کیفیتی که در مجسمه‌سازی الزاماً بر یکدیگر منطبق نیستند.
فرم‌های بالایی، با امتدادهای قوسی و نوک‌های برگشته، تداعی‌هایی گوناگون ایجاد می‌کنند. خانم شادی حبیب برخی از این خطوط ممکن است مخاطب را به یاد شاخ، بال، شعله یا اجزای پیکره‌های جانوری بیندازند، اما هیچ‌یک به‌تنهایی بر خوانش اثر مسلط نمی‌شود. همین چندمعنایی، امکان فاصله‌گرفتن از بازنمایی مستقیم را فراهم می‌کند. مخاطب می‌تواند در اثر نشانه‌هایی از طبیعت یا موجودات زنده بیابد، بی‌آنکه ناچار باشد آن را به تصویر یک موضوع مشخص تقلیل دهد. در نتیجه، «پرنیان» میان آشنایی و ابهام حرکت می‌کند؛ میان تمایل ذهن به شناسایی و مقاومت فرم در برابر نام‌گذاری نهایی.
از منظر مجسمه‌سازی، رابطه حجم‌های مثبت و فضاهای منفی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. فضاهای خالی در تعریف مرزهای پیکره و تشخیص مسیر حرکت خطوط نقش دارند. در بعضی نقاط، فضای خالی همچون شکافی میان دو حجم عمل می‌کند و در نقاط دیگر، به عنصری تبدیل می‌شود که نگاه را از یک سوی مجسمه به سوی دیگر انتقال می‌دهد. بنابراین، اثر تنها از طریق ماده دیده نمی‌شود؛ فضای پیرامون و درون آن نیز در شکل‌گیری تجربه بصری مشارکت دارد. مهارت بانوی مجسمه ساز در آفرینش این برش های ظریف حیرت مخاطب را برمی انگیزد.
انتخاب چوب نراد، بُعد دیگری از هویت اثر را شکل می‌دهد و انتخاب هوشمندانه شادی رگه‌های مشخص، گره‌ها و تغییرات طبیعی رنگ، سطح مجسمه را از یکنواختی دور می‌کنند و بر تفاوت میان بخش‌های مختلف تأکید می‌گذارند. این ویژگی در فرم‌هایی که از پیچش و تغییر جهت برخوردارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا امتداد رگه‌ها گاه با جهت حرکت فرم همراه می‌شود و گاه در برابر آن قرار می‌گیرد. در نتیجه، سطح چوب اطلاعاتی بصری درباره ساختار و کیفیت ماده در اختیار مخاطب می‌گذارد.
نور نیز در خوانش «پرنیان» نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. سطوح محدب، برجستگی‌ها و فرورفتگی‌ها، بسته به زاویه تابش، شدت‌های متفاوتی از روشنایی و سایه ایجاد می‌کنند. این تغییرات سبب می‌شوند که مجسمه در مواجهه با نورهای مختلف، کیفیت‌های بصری متفاوتی پیدا کند. در چنین شرایطی، تجربه اثر به مشاهده یک حجم ثابت محدود نمی‌ماند؛ نور، مرزهای پیکره را آشکار یا محو می‌کند و بر ادراک عمق و فاصله تأثیر می‌گذارد.
_ قیمت آثار شادی حبیب
خانم شادی حبیب [ ۱۳۶۵ تهران ] هنرمندی برآمده از فضای آکادمیک است که مسیر حرفه‌ای خود را در پیوند میان گرافیک، صنایع‌دستی و هنرهای چوبی توسعه داده است.
او فارغ‌التحصیل گرافیک از دانشگاه شریعتی، کارشناسی صنایع‌دستی از دانشگاه الزهرا و کارشناسی ارشد صنایع‌دستی از دانشگاه هنر اصفهان است و به‌عنوان مدرس دانشگاه نیز فعالیت دارد؛
از منظر بازار هنر، آثار چوبی شادی حبیب، با اقبال روز افزون روبرو ست و آثارش با حضور در مجموعه‌های موزه‌ای و خصوصی و ورود به حراج ها قابل رصد است. مهم‌ترین نقطه این مسیر، حضور او در بیست‌وپنجمین حراج تهران در سال ۲۰۲۶ با مجسمه چوبی «مرغ ملکوت»، حاصل همکاری با محمدعلی ودود، است که با قیمت ۱ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان حدود ۹۷۰۰ دلار چکش خورد؛ این اثر سال ۲۰۱۷ در رقابت معتبر طراحی ایتالیا A'DESINGN AWARD مورد تقدیر قرار گرفته بود. موزه گالری عباسی در شهر اراک نیز اثر شادی را در سال ۱۴۰۲ خریداری و آن را به نمایش گذاشته است.
در کنار این فروش ها، آثار شادی حبیب در مجموعه‌هایی از جمله گنجینه دیجیتال موزه ایتالیا، موزه پژوهشکده هنرهای ملی وزارت میراث فرهنگی، موزه دانشگاه هنر تبریز و مجموعه‌های خصوصی نگهداری می‌شوند.
خانم شادی حبیب، در سال‌های اخیر موفق به کسب عناوین و رتبه‌های بین‌المللی در رویدادهای هنری آمریکا و ایتالیا شده است:
در سال ۲۰۲۲، اثر Centaur او در مسابقه بین‌المللی ALL Figurative/Portrait که توسط Contemporary Art Gallery Online در آمریکا برگزار شد، موفق به دریافت عنوان Best in Show شد.
همچنین در ژانویه ۲۰۲۵، در چهاردهمین دوره All Women Art Exhibition از سوی Light Space & Time Online Art Gallery آمریکا، اثر «BIRDS’ BATTLEFIELD» او در بخش 3 Dimensional موفق به کسب رتبه سوم (3rd Place) شد.
کسب رتبه سوم در دو سال پیاپی در جشنواره بین المللی طراحی ایتالیا A'DESINGN AWARD در سال های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بر اعتبار بین المللی آثار هنری او تاکید موکد می کند.
شادی حبیب دارای درجه یک هنری در رشته حجم و عضو شورای سیاست‌گذاری المپیاد ملی صنایع دستی است و عنوان نفر اول و نشان درجه یک هنرهای چوبی جشنواره شمسه در ایران را نیز در کارنامه دارد.
