EN

یاسمن رمضان ماهی و آثار ماهیار چرمچی در گالری ماد : از دست رفتن فردیت ها

«سمفونی چرخ‌گوشت» ماهیار چرمچی در گالری ماد پیش چشم مخاطب پرده از ماشینی ناپیدا برمی‌دارد که در درازنای تاریخ و در مناسبات پیچیده‌ی امروز، تفکر نقادانه و تفاوت‌های فکری و فرهنگی را به کام خود می‌کشد.

یاسمن رمضان ماهی و آثار ماهیار چرمچی در گالری ماد : از دست رفتن فردیت ها

ایران آرت:  نمایشگاه آثار ماهیار چرمچی، آبان ماه در گالری ماد در تهران نگاه ها را به خود جلب کرد.

" سمفونی چرخ‌گوشت" عنوان جالب توجه این نمایش و خوانش این هنرمند از پدیده های مانند جهانی سازی بود که بازتاب وسیعی به دنبال داشت.

یاسمن رمضان‌ماهی استاد هنر، پژوهشگر هنری و مدیر هنری گالری ماد، یادداشتی درباره این نمایشگاه نوشته است که متن کامل آن اینجا منتشر می شود:

 

یاسمن رمضان ماهی

«سمفونی چرخ‌گوشت» خوانشی انتقادی از فرایندی بنیادین و خشونت‌بار در حیات اجتماعی معاصر است؛ فرایندی که طی آن، کثرت متکثر، ناهمخوان و سرکشِ هستی انسانی در انقیاد هنجارهای قاعده‌مند، سنن صلب، آیین‌های موروثی و تعارفات نهادینه‌شده رنگ می‌بازد و در نظمی تحمیلی حل می‌شود.

 در کانون زیبایی‌شناسی این مجموعه، استعاره‌ی تکان‌دهنده‌ی چرخ‌گوشت نه یک ابزار مکانیکی صرف در ساحت زندگی ماشینی روزمره، بلکه تجسم عینیِ یک «ماشین انتزاعی» به تعبیر ژیل دلوز برای تمامیت‌سازی و سلطه است؛ دستگاهی سلب‌کننده که کارویژه‌ی اصلی آن، سرکوب امرِ نامتجانس، سایش زاویه‌های فردی و امحای تمایزهای بنیادین میان انسان‌هاست.

 این ماشین، تکانه‌های زاینده‌ی تفاوت و تکرار را مهار می‌کند تا از سوژه‌های اندیشمند و صاحب‌اراده، توده‌ای همگن، تقلیل‌یافته و بی‌صورت پدید آورد.

ماهیار چرمچی

ماهیار چرمچی در این مجموعه با کاربست راهبرد زیباشناختی «از آنِ خودسازی»، شمایل‌های تثبیت‌شده و آشنای عصر امروز-از نظریه‌پردازان و کنش‌گران فکری و سیاسی گرفته تا چهره‌های سرشناس سینما و فرهنگ همگان- را به میدان تنش بصری فرامی‌خواند. 

ماهیار چرمچی

سوژه‌ها در مواجهه با دندانه‌های این ادغام قهری، آنچه را که ژاک دریدا سرچشمه‌ی پویایی، تکثر بی‌پایان و به تعویق انداختن قطعیت‌های متصلب معنایی می‌داند، فرومی‌گذارند و ناگزیر تسلیم هم‌آواییِ تحمیلی و تکرار کلیشه‌های یکسان‌ساز می‌شوند؛ آنچه هنرمند سمفونی هولناک می‌بیند یعنی از دست رفتن فردیت‌های بی‌همتا در پای ساختارهای کل‌گرا.

ماهیار چرمچی

در پرده‌های نقاشی چرمچی، مادیتِ اثر هم‌راستا با دغدغه‌ی مفهومی، بار دلالت‌گرانه‌ی خود را بر دوش قیر می‌گذارد. قیر در اینجا از ماده‌ای برای ایجاد بافت یا بستر بصری فراتر می‌رود و در مقام نشانه‌ای انضمامی و تاریخی، زیستِ گرفتار انسان ایرانی را در ژئوپلیتیک نفت‌پایه، پیامدهای فلج‌کننده‌ی اقتصاد تک‌محصولی، فرسایش ناشی از سال‌ها تحریم و چسبندگی رخوت‌بارِ آن به صحنه احضار می‌کند. سیاهی غلیظ، کدر و انعطاف‌ناپذیر قیر، فضایی رسوبی و باتلاقی را شکل می‌دهد که فیگورها را در خود مدفون یا منجمد می‌سازد؛ پرتره‌هایی که گویی در پس‌مانده‌های نفت خفه شده‌اند و با حل‌شدن در تیرگی بستر، خصلت‌های فردی خویش را وامی‌نهند تا به محصولاتی خنثی و توده‌ای بدل شوند.

ماهیار چرمچی

در امتداد این وضعیت، مجسمه‌ها دامنه‌ی نقد هنرمند را با رویکردی شالوده‌شکنانه از اکنونِ تاریخی به سوی کهن‌الگوها و ایماژهای کلان تاریخ تمدن بسط می‌دهند. احضار پیکره‌هایی چون اسب تروا، ابوالهول یا تندیس بودا، تلاشی برای ارجاع فرمی صرف به تاریخ هنر نیست، بلکه واسازی و شکافتن لایه‌های معنایی این اسطوره‌هاست. این نشانه‌های تاریخی در قرائت چرمچی، خود به بازوهای کهنِ همان سازوکار همگن‌ساز بدل می‌شوند: ابوالهول به عنوان نمادی از معمای هولناک ارعاب و انقیاد سوژه‌ها در برابر قدرت، اسب تروا به مثابه‌ی نیرنگ و فریبی ساختاری که تن‌دادن به گفتمان مسلط را در ظاهر هدیه و موهبتی تاریخی عرضه می‌دارد، و سکون صبورانه‌ی بودا که در این بازنمایی تازه، نه با رستگاری روحی، بلکه با انفعال جمعی، گریز از کنشگری و پذیرش سازش‌کارانه‌ی وضع موجود تلاقی پیدا می‌کند.

زهره مهربان ماهیار چرمچی

«سمفونی چرخ‌گوشت» پیش چشم مخاطب پرده از ماشینی ناپیدا برمی‌دارد که در درازنای تاریخ و در مناسبات پیچیده‌ی امروز، تفکر نقادانه و تفاوت‌های فکری و فرهنگی را به کام خود می‌کشد؛ آن‌ها را در هاضمه‌ی سنت‌های منجمد، تعارفات ریاکارانه و مناسبات مسدود سیاسی می‌ساید و در نهایت فرآورده‌ای تولید می‌کند که جز شکل واحد، نام یکدست و سکوت مطیعانه، ویژگی دیگری ندارد. از این رو این نمایشگاه [ در گالری ماد ]  شاید هشداری بصری نسبت به هضمِ تمامیت هویت انسانی در چرخ‌دنده‌های خاموش یکنواختی است.

ارسال نظر