مجید مجیدی با غذای نیمروز به اسکار ۲۰۲۷ می‌رود / قانون جدید اسکار چه تغییری کرد؟

ایران آرت: فیلم سینمایی «غذای نیمروز» به کارگردانی مجید مجیدی با کسب جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی بوسان، به‌طور مستقیم واجد شرایط رقابت در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی جوایز اسکار ۲۰۲۷ شد.

به گزارش ایران آرت، سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان شامگاه پنجشنبه با معرفی برندگان به کار خود پایان داد و «غذای نیمروز» توانست جایزه اصلی «بوسان اوارد» برای بهترین فیلم را از آن خود کند. هیئت داوران این دوره به ریاست ژانگ ییمو، فیلمساز نامدار چینی، این فیلم را به‌طور unanimous به عنوان برنده بهترین فیلم انتخاب کرد. این جایزه که با مبلغ ۳۷ هزار دلار نقدی همراه بود، قرار است به‌طور مساوی میان کارگردان و تهیه‌کننده تقسیم شود.

«غذای نیمروز»؛ روایت معلمی در مرز بقا

«غذای نیمروز» یازدهمین فیلم بلند مجید مجیدی و محصول کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است. داستان فیلم در روستای گورانکش در منطقه‌ای خشک و محروم در جنوب شرقی ایران می‌گذرد. داوود سولان، معلمی قراردادی با بازی محمد رحیمی، تنها سه ماه تا پایان سال تحصیلی و استخدام رسمی فاصله دارد. مدرسه او ۴۲ دانش‌آموز دارد که حضور بسیاری از آن‌ها در کلاس به وعده ناهاری وابسته است که در مدرسه توزیع می‌شود.

با مرگ نیکوکاری که هزینه این وعده‌های غذایی را تأمین می‌کرد، مدرسه با بحران جدی روبه‌رو می‌شود. سولان در موقعیتی متناقض قرار می‌گیرد: از یک سو برای استخدام رسمی به ادامه فعالیت مدرسه نیاز دارد و از سوی دیگر می‌داند بدون غذا نمی‌تواند دانش‌آموزانش را در کلاس نگه دارد. این فیلم با الهام از فضای مناطق محروم و با بازیگران غیرحرفه‌ای که از طریق فراخوان خیابانی در همان منطقه انتخاب شده‌اند، ساخته شده و منتقدان آن را اثری «تمثیلی و تأثیرگذار» با روایتگری قدرتمند توصیف کرده‌اند.

چرا این بار مسیر اسکار متفاوت است؟

تا پیش از این، هر کشور تنها یک فیلم را از طریق نهادهای رسمی یا کمیته‌های منتخب به آکادمی اسکار معرفی می‌کرد. این روند اگرچه نظم مشخصی به فرآیند انتخاب می‌داد، اما همواره با انتقادهایی همراه بود؛ از جمله اینکه انتخاب‌ها گاه تحت‌تأثیر ملاحظات غیرسینمایی قرار می‌گرفت و بسیاری از آثار شاخص از چرخه رقابت کنار می‌ماندند.

آکادمی علوم و هنرهای سینمایی اسکار در ماه مه ۲۰۲۶ تغییرات مهمی در قوانین شاخه بهترین فیلم بین‌المللی اعلام کرد که از دوره نودونهم جوایز اسکار (مارس ۲۰۲۷) اجرایی می‌شود. بر اساس این تغییرات، یک مسیر موازی و مستقل برای ورود فیلم‌های غیرانگلیسی‌زبان به رقابت اسکار ایجاد شده است: فیلم‌هایی که جایزه اصلی یکی از شش جشنواره معتبر جهانی را کسب کنند، می‌توانند مستقیماً و بدون نیاز به انتخاب از سوی کمیته‌های ملی کشورها، واجد شرایط رقابت در شاخه بهترین فیلم بین‌المللی شوند.

این شش جشنواره و جوایز اصلی آن‌ها عبارتند از:

• جشنواره فیلم کن (نخل طلا)

• جشنواره فیلم ونیز (شیر طلایی)

• جشنواره فیلم برلین (خرس طلایی)

• جشنواره فیلم تورنتو (جایزه پلتفرم)

• جشنواره فیلم ساندنس (جایزه بزرگ هیئت داوران)

• جشنواره فیلم بوسان (جایزه بوسان – بهترین فیلم)

جشنواره بوسان به عنوان تنها جشنواره آسیایی در این فهرست شش‌گانه قرار گرفته است. بیل کریمر، مدیرعامل آکادمی اسکار، درباره این تغییرات گفته بود: «همان‌طور که آکادمی جهانی‌تر می‌شود، باید بازنگری می‌کردیم که چگونه فیلم‌های بین‌المللی را به گفت‌وگوی اسکار دعوت کنیم».

مجیدی برای هفتمین بار در مسیر اسکار

مجید مجیدی پیش از این با فیلم‌هایی همچون «بچه‌های آسمان» (نامزد اسکار ۱۹۹۸) و «محمد رسول‌الله» (نماینده ایران در اسکار ۲۰۱۶) در رقابت‌های اسکار حضور داشته است. با این موفقیت، «غذای نیمروز» به‌عنوان هفتمین فیلم مجیدی در مسیر اسکار شناخته می‌شود. این فیلم پیش از این نیز در جشنواره بوسان با استقبال گسترده منتقدان و مخاطبان روبه‌رو شده بود و بسیاری از حاضران در جشنواره آن را از گزینه‌های اصلی دریافت جایزه برتر می‌دانستند.