محبوبه کاظمی از پنجمین حراج باران پس از ۷ سال خبر داد/ رستاخیز خط و نگارگری/ احترام به «پَرِ سومِ» هنر ایران

ایران آرت:  پنجمین حراج تخصصی هنرهای ایرانی و اسلامی «باران»، پس از هفت سال ثبات، صبوری و تعمیقِ مسئولیتِ ملی در پاسداشتِ میراث جهانی خوشنویسی، باشکوهی مضاعف به عرصه هنر بازمی‌گردد.

محبوبه کاظمی ،بنیانگذار و مدیر حراج تخصصی خط، خوشنویسی، هنرهای ایرانی اسلامی، حراج باران، با اعلام مطلب فوق گفت:" 

حراج باران بر بنیاد سنتی اصیل و شریف، همواره ادای دینی بوده است به قامت‌های استوار خوشنویسی ایران؛ از میرعماد حسنی، درویش عبدالمجید طالقانی و میرزا غلامرضا اصفهانی تا یادمانِ جاودانِ استاد محمدحسین عمادالکتاب قزوینی. اینک در پنجمین ایستگاه، باران افق دید خود را گسترش داده است؛ چراکه به پاس پیوند ناگسستنی اقلام شش‌گانه خوشنویسی با عوالم سحرانگیز نگارگری، افزون بر شاهکارهای خط، آثاری بی‌بدیل و نفیس از عرصه نگارگری ایران نیز زینت‌بخش این دوره خواهد بود.

کاظمی دولابی در ادامه گفت: "در درخشش و تجلی این دوره، شاهکار «پَرِ سوم» جایگاهی استثنایی و حکمت‌آمیز دارد؛ اثری نمادین که یادآور پرِ رازآلود سیمرغ و روایتگر آگاهی، امید و رستاخیز دوباره در اندیشه و خرد ایرانی است؛ تجسّمی از آن نیروی پاینده که در دل چالش‌ها خاموش نمی‌شود و نوزاییِ فرهنگی را بشارت می‌دهد.

پنجمین حراج باران و شکوهِ ماندگار «پَرِ سوم»، به نام و یادِ والای استاد محمود فرشچیان—چهره ماندگار و بی‌بدیل نگارگری ایران—پیشکش می‌شود؛ نابغه‌ای که با سرانگشتانِ آفرینش‌گر خویش، جلال و لطافت هنر ایرانی را بر تارک هنر جهان حک کرده است."

محبوبه کاظمی درباره اطلاعات دیدار از نمایشگاه حراج باران گفت: نمایشگاه آثار ۶ و ۷ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن دایر است و حضور برای عموم علاقه‌مندان و هنرپژوهان آزاد است.

_پارچه محراب حضرت رسول یکی از گران بهاترین آثار حراج باران پنجم

شاهکارهای متعددی از خط، خوشنویسی و هنرهای ایرانی اسلامی در پنجمین حراج باران به خریداران پیشنهاد خواهد شد.

 یکی از آیکونیک ترین آثار پنجمین حراج باران، پارچه محراب حضرت رسول مکرم اسلام است؛ یک پارچه ارزشمند با قدمت بیش از ۲ قرن که با خوانش های متعدد هنری و اجتماعی مربوط به عصر عثمانی نگاه‌ها را به خود جلب می کند.

این پرده‌ی ابریشمیِ نفیس، با طغرای سلطان محمود دوم (۱۲۲۳–۱۲۵۵ ق / ۱۸۰۸–۱۸۳۹ م)، از نمونه‌های شاخص منسوجات مذهبی و تشریفاتی دربار عثمانی در سده‌ی هجدهم است؛ گروهی از آثار که در چارچوب سنت ارسال هدایای سلطنتی، جایگاهی ویژه در پیوند میان هنر، آیین و اقتدار سیاسی داشتند. 

این پرده با سطح گلدوزی‌شده‌ای به ابعاد ۲۳۵ × ۱۹۵ سانتی‌متر، بر زمینه‌ای از ابریشم سبز شکل گرفته و با وصله‌های ابریشمی قرمز و زرد و گلدوزی برجسته با نزدیک به ۱۵ کیلوگرم نقره آراسته شده است. 

حجم چشمگیر فلز گران‌بها، در کنار ظرافت دوخت و گستردگی سطح تزئینات، از صرف زمان و مهارت تخصصی در اجرای آن حکایت دارد.

برنامه‌ی کتیبه‌ای اثر با آیه‌ی محراب از سوره‌ی آل‌عمران و شهادتین آغاز می‌شود؛ نام چهار خلیفه‌ی نخست و حسنین در مدالیون‌ها جای گرفته، آیات پایانی سوره‌ی حشر در قاب مرکزی قرار دارند و آیات مربوط به نصرت در دو سوی طغرا نشسته‌اند. 

آیه‌ی ۱۴۴ سوره‌ی آل‌عمران، یادآور وفات پیامبر اسلام، نیز حاشیه‌ی اثر را دربر می‌گیرد. این آرایش سنجیده، مجموعه‌ای از مضامین توحیدی، دینی و یادمانی را در ساختاری یکپارچه گرد هم می‌آورد و خوشنویسی را به عنصر اصلی سازمان‌دهی ترکیب تبدیل می‌کند.

در زبان تزئینی پرده، سنت خوشنویسی و اسلیمی اسلامی با عناصر برگرفته از هنر باروک و امپایر اروپایی، از جمله حلقه‌های برگ غار، روبان‌های موج‌دار، پرده‌آویزهای منگوله‌دار و تروفه‌های نظامی، درآمیخته است. این هم‌نشینی، ویژگی بخشی از هنر درباری عثمانی در عصر محمود دوم را بازتاب می‌دهد؛ دوره‌ای که اصلاحات حکومتی و گرایش به الگوهای اروپایی در کنار استمرار سنت‌های اسلامی، جلوه‌های تازه‌ای در هنر رسمی پدید آورد. طغرا نیز افزون بر ارزش خوشنویسانه، نشان اقتدار و هویت سلطنتی است و اثر را به شخص سلطان پیوند می‌دهد.

اهمیت این پرده تنها در ابعاد، مواد گران‌بها و کیفیت اجرای آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در پیوند هم‌زمان هنر نساجی، خوشنویسی قرآنی، تشریفات مذهبی و فرهنگ سیاسی عثمانی ریشه دارد. 

این پرده افزون بر ارزش هنری، به‌عنوان شاهدی مادی از سنت حمایت سلطنتی از حرمین شریفین نیز اهمیت دارد. ابعاد چشمگیر، گلدوزی برجسته با نقره و ترکیب کم‌نظیر عناصر تزئینی اسلامی و اروپایی، آن را به نمونه‌ای قابل‌توجه از میراث هنری عثمانی در سده‌ی نوزدهم تبدیل می‌کند.

علاقمندان به تماشای این پارچه محراب بسیار منحصر به فرد و دیگر آثار پنجمین حراج باران می توانند ۶ و ۷ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن حضور یابند.